Việc bảo tồn sách cổ người Dao ở Lào Cai được kết hợp chặt chẽ giữa công nghệ bảo tồn tiền tiến với các hình thức bảo tồn dân gian như: mở lớp học chữ Nôm Dao, chụp ảnh kĩ thuật số, hình thành nhà băng dữ liệu kho sách cổ người Dao trên địa bàn tỉnh… Nhờ đó, Lào Cai đã giảm hẳn tình trạng bán sách cổ cho người nước ngoài, lớp trẻ được tiếp cận, thực hành tìm hiểu sách cổ, được nhiều địa phương học tập làm theo
Cụ thể là: Chính sách “Hưng biên phú dân” - tụ hợp giải quyết vấn đề làm thế nào để dân hay nhóm dân tộc thiểu số sống dọc biên cương giàu lên, vốn được ca ngợi là quốc sách của Trung Quốc, nhưng thực ra là học tập chính sách văn hóa và giáo dục của ta ở Tả Phìn - Lào Cai. Bản Dền - Sa Pa, Tà Chải - Bắc Hà trong 3 năm nay làm giàu nhờ du lịch và phát huy bản sắc dân tộc.
15 năm trước, tỉnh Lào Cai mỗi năm chỉ đón được khoảng 50. 000 người/ năm. 000 phòng khách sạn, mỗi năm đón khoảng 2,8 triệu lượt khách. Cần đồng bộ giữa bảo tồn với quy hoạch Theo quan điểm của các nhà nghiên cứu và quản lý văn hóa, sau 15 năm thực hành Nghị quyết Trung ương, 5 khóa 8, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản đang cần một kế hoạch dài hạn, tránh sự thụ động.
Hay nói đúng hơn, văn hóa thúc đẩy kinh tế, điển hình nhất là làm du lịch. Đến nay, số lượng khách trong nước và quốc tế đến Lào Cai cao hơn nhiều lần so với các tỉnh phụ cận. Đò ngang phố cổ Hội An (Ảnh: Hà Thành) hiện, tỉnh Quảng Nam có 2 di sản văn hóa được UNESCO xác nhận là phố cổ Hội An và Khu di tích Mỹ Sơn, hơn 300 di sản cấp quốc gia và cấp tỉnh.
Kinh nghiệm làm giàu lâu dài ấy chính là bảo tồn gắn với phát triển vững bền để đời sau có thể nối tiếp. Nét riêng đó đã làm cho giá trị về mặt tài nguyên du lịch được nhân lên và du khách đến với Quảng Nam không chỉ tăng về số lượng mà còn rất ưng về bản sắc riêng của địa phương đó.
Bảo tàng và phát huy giá trị di sản văn hóa là một trong 10 nhiệm vụ của quyết nghị Trung ương 5, khóa 8. Tấn sĩ Trần Hữu Sơn, Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai cho biết: Nhiều chính sách văn hóa ở Lào Cai đã được địa phương khác học tập.
Văn hóa xúc tiến kinh tế Đối với các tỉnh miền núi nói chung và tỉnh Lào Cai nói riêng, việc phát triển văn hóa sẽ đem lại nguồn lợi kinh tế lớn cho đồng bào các dân tộc thiểu số. Đến nay, hồ hết các địa phương của tỉnh Lào Cai đều áp dụng mô hình du lịch cộng đồng để xóa đói, giảm nghèo. Ngược lại, nhờ vào bảo tồn di tích mà tỉnh đã tạo ra nét riêng cho phát triển du lịch.
Như bí thơ Thành ủy Hội An, ông Nguyễn Sự đã từng nói: “Chúng tôi muốn làm giàu lâu dài”. Chính nên, Hội An đã trở nên điểm đến hút khách, một tiêu biểu trong công tác bảo tàng và phát huy giá trị di sản. Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa cho chống xuống cấp và tu sửa di tích được tỉnh Quảng Nam áp dụng theo mô hình xã hội hóa.
Thực tại cho thấy, chúng ta chưa có sự kết hợp đồng bộ giữa quy hoạch bảo tồn di tích với quy hoạch, dự án phát triển kinh tế tầng lớp. Người dân phải sống bằng du lịch 70% người dân của thị thành Hội An sống bằng du lịch và cùng tham gia vào việc chia sẻ ích lợi trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa - đó là kết quả không hề nhỏ và góp phần lý giải tại sao tỉnh Quảng Nam là một điểm sáng trong công tác bảo tàng và phát huy giá trị di sản.
Điều quan trọng trong công tác bảo tồn là người dân tinh thần được lợi quyền và trách nhiệm của mình, từ đó có cách ứng xử hợp lý với di sản.
10 năm trở lại đây, bên cạnh thực hiện đề án bảo tồn giá trị văn hóa, đề án phát triển du lịch, tỉnh còn đề ra quyết nghị phát triển lồng ghép văn hóa và du lịch để phát triển bền vững, tạo cơ sở cho các địa phương khác học tập.
Năm 1998, thôn Cát Cát, Sín Chải (San Sả Hồ - Sa Pa) là những nơi trước tiên ở Lào Cai thể nghiệm xây dựng mô hình du lịch cộng đồng. Ông Đinh Hài, Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Nam cho biết: Từ một địa phương chỉ có 8 phòng khách sạn, đến nay tỉnh Quảng Nam đã có hơn 6.
Sau 15 năm thực hành, nhiệm vụ bảo tàng, phát huy giá trị di sản văn hóa thu được nhiều kết quả đáng ghi nhận: 7 di sản văn hóa và tự nhiên thế giới, 5 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh; nhiều di tích được đầu tư tu sửa, không ít những giá trị văn hóa phi vật thể được hồi phục và trở nên sản phẩm du lịch - văn hóa hoàn chỉnh.
Trộm nghĩ, việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phải khơi dậy trong ý thức của cộng đồng chứ không chỉ dừng lại ở việc nêu tên một vài điểm sáng. Nghề dệt thổ cẩm của người Mông, người Dao được khôi phục thay vì phải mua của Trung Quốc. /. Sau những sự việc như người dân ở làng cổ Đường Lâm - Hà Nội, phố cổ Đồng Văn - Hà Giang đòi trả lại danh hiệu di sản; việc xây dựng thủy điện, nhà máy không kiểm soát gây mất thăng bằng giữa phát triển kinh tế và văn hóa, môi trường xảy ra nhiều nơi… khiến cho câu chuyện kết hợp phát triển kinh tế đồng thời với phát triển văn hóa, bảo đảm tính bền vững nối được đặt ra cho các nhà quản lý văn hóa.
Ông Đinh Hài cũng cho biết thêm, việc phát huy giá trị di tích ở Quảng Nam đã đạt được một số hiệu quả, trong đó là sự gắn kết giá trị di tích với việc phát triển kinh tế địa phương, phê chuẩn phát triển du lịch để lôi cuốn các nhà đầu tư.
